Pierwsze wzmianki o mieście pochodzą z 1238 roku, prawa miejskie otrzymało w 1255 od króla Ottokara. Początkowo Żytawa należała do Czech, a według prawa kościelnego – do biskupstwa praskiego. Po wojnie trzydziestoletniej ziemia żytawska przypadła saksońskiemu księciu–elektorowi. Dzięki dogodnemu położeniu na ważnych szlakach handlowych miasto szybko się rozwijało. W XIV wieku Żytawa wstąpiła do Związku Sześciu Miast Łużyckich i osiągnęło zamożność, o której do dziś świadczą zachowane zabytki kultury materialnej. Mimo wielu wojen rozwinęło się jako ważne centrum handlowe (zwane „małym Lipskiem“). Wyznaczenie nowych granic po II wojnie światowej zepchnęło miasto na geograficzną prowincję, co miało zgubny wpływ na jego rozwój. Dziś Żytawa stara się wykorzystać położenie na styku trzech granic i podejmuje działania transgraniczne.
miejsca warte zwiedzenia historyczne ślady pielgrzymowania parafie nabożeństwa miejsca noclegowe plan miasta opis trasy/mapa